Dưới cánh máy bay, giữa tấm thảm xanh lục của núi đồi, làng mạc là viên ngọc đầm Nha Phu. Và trên dải bờ biển phía đông nam của tỉnh Khánh Hòa này tôi đã tìm thấy một nơi ẩn náu cho những ngày hè sắp tới.
Vừa ra khỏi sân bay Cam Ranh, tôi gặp một màu trắng tinh khôi, tưởng như ai rắc đường kính lên cả vùng này vậy. “Cát đấy,” người lái taxi giải thích; anh nói thêm rằng mỏ cát trắng Cam Ranh, với trữ lượng chừng trên 60 triệu tấn, là một trong những nguồn nguyên liệu quan trọng nhất Châu Á để sản xuất thủy tinh cao cấp.
Mũi Cù Hin là nơi rừng chạm biển, nơi quanh năm đá ngủ say trong tiếng sóng rì rào.
Về phía đông bắc mũi Cù Hin, Bãi Dài như vòng tay ngà ấp iu cơ thể ngọc bích của vịnh Cam Ranh. Những chiếc thuyền gỗ sơn xanh dập dềnh như võng. Bờ cát nõn nà ưỡn mình lên mỗi khi sóng liếm cái lưỡi đam mê vào nó. Gió vô cùng, gió đã uốn những cây nhãn lưu niên trên bãi khom xuống như loài cây bụi.
Và Nha Trang hiện ra, trong mùi hương ngan ngát từ những vườn xoài, trong sắc đỏ tươi của những trái điều vừa chín, và màu xanh của những cành mãng cầu tinh nghịch chỉa ra ngoài đường qua hàng dậu thấp.
Ở thành phố Nha Trang, năm rưỡi sáng, tỉnh dậy tôi bắt được ngọn gió biển lách vào qua cửa sổ, táy máy lật tung những tấm rèm và những chùm tia nắng hắt lên từ mặt biển, phía bên kia đường Trần Phú.
Nhìn từ tháp Chăm Ponogar gần 150 năm tuổi có một bức tranh khổng lồ nhiều màu sắc: khoảng xanh lơ của vịnh Nha Trang, nét nâu hồng của dòng sông Cái, mảng trắng đục của mây lướt thướt bay qua những ngọn dừa, và rực rỡ những đốm phượng đỏ đầu tiên.
Qua Đại Học Nha Trang, Hòn Chồng như một bàn cờ bất quy tắc của tạo hóa với những tảng đá lớn xếp lên nhau chênh vênh như sắp rời ra, rớt vào lòng biển. Hàng triệu năm nay vẫn chênh vênh như thế. Người câu cá buông câu rồi ngồi lại, ngắm nhìn những đảo yến phía xa. Những truyền thuyết lãng mạn bắt đầu ở đây về thuở còn chưa có loài người: chàng khổng lồ mải nhìn tiên nữ tắm mà trượt bước. Tôi ngắm vết bàn chân và dấu những ngón tay kẻ phong tình để lại trên tảng Hòn Chồng rồi bất giác nhìn quanh kiếm người con gái lõa lồ mà không thấy.
Núi Cô Tiên là người đàn bà nằm ngửa, bầu ngực căng đầy mời mọc mây trời, tóc dài chấm biển quyến rũ gió xa khơi. Như bao nhiêu quả núi ở đất nước mà lịch sử cộm vết chiến tranh này, núi Cô Tiên là giai thoại về sự mong chờ mòn mỏi của người vợ có chồng ra trận. Và tôi thắc mắc, tại sao các tảng đá nữ lưu này lại cứ bị gắn vào một bóng hình nam nhi nào đó.
Bây giờ tôi đang lướt trên tấm thảm nhung của biển bằng xuồng máy. Vịnh Nha Trang hiện ra trọn vẹn với những hòn đảo bây giờ trông nhỏ xíu. Là đảo lớn nhất, rộng 36 km2, Hòn Che làm một trường thành che chở cho thành phố bốn mùa không bão tố. Hòn Tằm vẽ một con tằm đang ăn rỗi giữa nong dâu. Hòn Nội, Hòn Ngoại như những con kỳ nhông tắm nắng.
Nằm trong danh sách 29 vịnh đầu bảng do Câu Lạc Bộ Vịnh Đẹp Nhất Thế Giới bình chọn năm 2003, vịnh Nha Trang có nét quyến rũ riêng so với vịnh Hạ Long - di sản thiên nhiên thế giới. Trong khi mật độ đảo ở vịnh Hạ Long là 1.26 đảo/km2, thì vịnh Nha Trang chỉ có 12 đảo trên tổng số 420 km vuông mặt nước. Vì thế ở đây người ta thấy nhiều biển hơn.
Xuồng dừng trước Hòn Mun. Một bình khí, một bộ đồ người nhái, một đôi kính thợ lặn. Trước khi chìm xuống 10 mét nước tôi còn kịp nghe ai đó thốt lên, “San hô nở hoa kìa!”
Được coi là bảo tàng sống của biển, vịnh Nha Trang lưu giữ một rừng nguyên sinh dưới nước. Trong khu bảo tồn Hòn Mun rộng 160 km2 các nhà khoa học đã tìm thấy khoảng 350 loài san hô, bao gồm cả san hô đỏ quý hiếm, và 190 loài cá.
Một chú cá bướm xanh lượn lờ trên những mỏm đá tím. Một con tôm hiền lành gặm cành cỏ biển. Đàn cá cơm nối nhau dài hàng chục mét lướt qua tôi làm sáng bừng một vùng nước. Một con rắn biển thò đầu khỏi kẽ đá, e dè. Đám hải quỳ không bao giờ ngừng dao động. Bình yên tuyệt đối là đây: không tiếng còi xe, không khói nhà máy, không vẻ sa hoa của các vũ trường.
Đêm Nha Trang gói trong mình bản tình ca vĩnh hằng của sóng, cái nóng dai dẳng của những con đường lúc nào cũng tấp nập người và cái gió mặn mòi thổi đến từ đại dương, tiếng chuông từ nhà thờ Chánh Tòa, và mùi hương trầm từ tháp Ponagar cổ kính; ngữ điệu trầm bổng của ngôn ngữ phương Đông và âm gió xan xát trong giọng khách phương Tây.
Tôi lại ra bờ biển, nằm lên cát mịn.
Có cái gì nhỏ xíu dập dìu như cánh yến vừa bay về từ những hòn đảo xa tít ngoài khơi.
I wrote this article in memory of a girl, who came into my heart from somewhere near Nha Trang
L.F.